Partneralimentatie

Partneralimentatie

De regelgeving omtrent de partneralimentatie is met ingang van 1 januari 2020 anders geworden. 

Wat wijzigt er niet !!

Er is alleen sprake van parteralimentatie als een van beiden niet helemaal of helemaal niet in eigen levensonderhoud kunt voorzien.

De discussie over de vraag of je in eigen levensonderhoud kunt voorzien door:

  • te werken
  • te gaan werken
  • meer te gaan werken blijft bestaan.

Voor mensen die nu al gescheiden zijn of voor procedures die voor 1 januari 2020 gestart zijn verandert er niets. Ook voor alle al vastgestelde of overeengekomen alimentaties verandert er niets.

Wanneer recht op partneralimentatie

Er is recht op /plicht tot de betaling van partneralimentatie bij:

  • Het beëindigen van een huwelijk (bij een huwelijk in gemeenschap van goederen en een huwelijk
    onder huwelijks voorwaarden);
  • het beëindigen van een geregistreerd partnerschap.

Bij de verbreking van een samenleving is er geen verplichting tot partneralimentatie. Het komt wel voor dat in het samenlevingscontract een onderhoudsverplichting is vastgelegd. In die situatie is er wel sprake van partneralimentatie.
Partneralimentatie speelt een rol als de inkomens van u en uw ex-partner verschillen. Degene met het hoogste inkomen draagt bij aan de kosten van levensonderhoud voor degene met het laagste inkomen. Bij partneralimentatie spelen twee factoren een rol: de behoefte van degene met het laagste inkomen aan de ene kant en de draagkracht van degene met het hoogste inkomen aan de andere kant.

Behoefte aan partneralimentatie

De behoefte van de partner met het laagste inkomen kan vastgesteld worden door de daadwerkelijke uitgaven zoals gewend tijdens het huwelijk in kaart te brengen. De levensstandaard speelt daarbij een rol. Wat was gebruikelijk tijdens het huwelijk wat betreft inkomsten en uitgaven? Verder zijn van belang het arbeidsverleden van de partner met het laagste inkomen, zijn/haar opleiding(en) en zijn of haar verdiencapaciteit: wat kan hij/zij zelf verdienen, mede gezien leeftijd en kansen op de arbeidsmarkt?

Draagkracht voor partneralimentatie

Nadat de behoefte is bepaald wordt gekeken naar de draagkracht van de alimentatieplichtige (de partner met het hoogste inkomen). Wat kan de partner met het hoogste inkomen aan alimentatie betalen? De alimentatieberekening wordt over het algemeen gedaan op basis van de Tremanormen. Deze Tremanormen zijn uitgewerkt in het Rapport Alimentatienormen. Bij de draagkrachtberekening wordt gekeken naar het inkomen van de meest verdienende partner en naar zijn uitgaven voor levensonderhoud. De daadwerkelijke kosten voor wonen, zorgverzekering, enzovoorts, spelen dus een belangrijke rol.

Hoogte van partneralimentatie

Hoeveel en hoelang u partneralimentatie moet betalen of kunt ontvangen is in onderling overleg af te spreken. Komt u er samen niet uit, dan zal een rechter de hoogte van de alimentatie vaststellen. De rechter kijkt daarbij ondermeer naar:

  • Behoefte aan alimentatie bij de minst verdienende partner;
  • Draagkracht voor alimentatie bij de meest verdienende partner.

Wanneer eindigt partneralimentatie

Hoewel de financiële zorgplicht wettelijk is vastgelegd, is het wel de bedoeling van de overheid dat de alimentatieplicht eindigt. De regelgeving omtrent  de duur van de partneralimentatie is met ingang van 1 januari 2020 ingrijpend anders geworden:

Uitgangspunt is een duur van de partneralimentatie gelijk aan de helft van de duur van het huwelijk met een maximum van vijf jaren.

Op die hoofdregel gelden drie uitzonderingen:

  1. Als het huwelijk – op het moment van indiening van het verzoek tot echtscheiding – minimaal 15 jaar of langer heeft geduurd én de alimentatiegerechtigde ten hoogste 10 jaren jonger is dan de toepasselijke AOW-leeftijd (nu: 57 jaar of ouder), geldt de verplichting tot betaling van partneralimentatie totdat de alimentatiegerechtigde de AOW-leeftijd bereikt.
  2. Als het huwelijk – op het moment van indiening van het verzoek tot echtscheiding – minimaal 15 jaar of langer heeft geduurd én de alimentatiegerechtigde 50 jaar of ouder is op het moment van inwerkingtreding van de wet, duurt de partneralimentatie maximaal 10 jaar.
  3. Als de uit het huwelijk geboren kinderen zijn jonger dan 12 jaar, dan eindigt de partneralimentatieverplichting niet eerder dan dat het jongste kind de 12-jarige leeftijd bereikt.

Partneralimentatie wijzigen

Ondanks de afspraken over de partneralimentatie kan er van alles gebeuren waardoor de alimentatie opnieuw bekeken en berekend moet worden. Denk aan omstandigheden zoals:

  • Een wijziging in het inkomen van de alimentatiegerechtigde;
  • De alimentatiegerechtigde hertrouwt of gaat samenwonen;
  • De alimentatieplichtige gaat meer verdienen;
  • De alimentatieplichtige verliest zijn/haar baan, onvrijwillig; 
  • Arbeidsongeschiktheid;
  • De alimentatieplichtige hertrouwt of gaat samenwonen.

Deze wijzigingen kunnen aanleiding zijn om nieuwe afspraken te maken over de hoogte en de duur van de partneralimentatie.

Partneralimentatie en nieuwe partner

Een nieuwe partner kan invloed hebben op de partneralimentatie.

Als de alimentatiebetaler een nieuwe partner heeft (bijvoorbeeld gaat samenwonen), kan dit de draagkracht van de alimentatiebetaler beïnvloeden. Stel de nieuwe partner heeft eigen inkomen, dan wordt deze nieuwe partner geacht mee te betalen aan de woonlasten. De lasten van de alimentatiebetaler dalen hierdoor, waardoor er meer draagkracht komt voor alimentatiebetaling.

Als de alimentatieontvanger gaat samenwonen of trouwen, dan vervalt veelal de alimentatie. Uit de praktijk blijkt dat er discussie kan ontstaan over of iemand nu wel of niet samenwoont. Om die discussie te voorkomen, kan in een convenant een afspraak worden vastgelegd over een proefperiode van samenleving, voordat de partneralimentatie definitief vervalt.

Partneralimentatie en bijstand

Vraagt u na de scheiding een bijstandsuitkering aan, dan zal de gemeente onderzoeken of u een redelijk bedrag aan alimentatie ontvangt. Als de gemeente van mening is dat uw ex-partner meer partneralimentatie zou kunnen betalen, dan kan de gemeente de kosten van de bijstand verhalen op de ex-echtgenoot. Dit wordt bijstandsverhaal genoemd.

Ex-partner betaalt geen partneralimentatie

Als uw partner de partneralimentatie niet betaalt, en u komt er in onderling overleg niet uit, dan kunt u het beste het LBIO inschakelen, het Landelijk Bureau Iinning Onderhoudsbijdragen. Het LBIO is gespecialiseerd in het innen van kinder- en partneralimentatie, zonder kosten voor de alimentatieontvanger. Overigens kunt u ook zelf een deurwaarder inschakelen.

Partneralimentatie en indexering

Jaarlijks worden de vastgestelde alimentatiebedragen verhoogd met een percentage dat rekening houdt met de loonstijgingen in het bedrijfsleven en bij de overheid. Dit wordt indexering genoemd. Het percentage (2019 = 2% en 2020 = 2,5%) geldt voor alle vormen van alimentatie, of deze nu door de rechter zijn vastgesteld of door jullie onderling zijn afgesproken. Je hoeft dus niet naar de rechter om recht te hebben op de indexering.

Ex-partner overlijdt

Bij het overlijden van uw ex-partner vervalt de partneralimentatie. Als de alimentatieontvanger overlijdt, vervalt de alimentatiebetaling en heeft de alimentatiebetaler meer financiële ruimte. Maar wat gebeurt er als de alimentatiebetaler overlijdt? De alimentatieontvanger is vaak financieel afhankelijk van de partneralimentatie. Stel dat deze alimentatie wegvalt door het overlijden van de ex-partner, hoe zien de financiën er dan uit? Wellicht is er recht op een nabestaandenpensioen of een ANW-uitkering. Dit overlijdensrisico kunt u verzekeren. U sluit dan een overlijdensrisicoverzekering, zodat bij overlijden van de betalende partner een bedrag beschikbaar komt.